Bu tablodaki fenilalanin mg değerleri kesin midir?

Hayır. Değerler besin veri tabanlarında yer alan ortalama aralıklara göre genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Ürün çeşidi, marka, porsiyon, pişirme yöntemi ve su kaybı değerleri değiştirebilir. Kişisel diyet hesabında metabolizma diyetisyeninin verdiği liste esas alınmalıdır.

PKU hastaları bu tabloya göre kendi başına diyet düzenleyebilir mi?

Hayır. PKU diyetinde günlük fenilalanin toleransı kişiye, yaşa, kan değerlerine, büyüme durumuna ve tedavi planına göre değişir. Bu tablo yalnızca genel farkındalık sağlar; tıbbi diyet yerine geçmez.

Meyve ve sebzelerde fenilalanin var mı?

Evet. Meyve ve sebzelerde de fenilalanin bulunabilir; ancak çoğu hayvansal protein kaynaklarına göre daha düşük düzeydedir. Patates, brokoli, karnabahar gibi bazı sebzeler kontrollü porsiyonla değerlendirilebilir.

📊 PKU BESİN TABLOSU

Fenilalanin İçeren Yiyecekler ve Yaklaşık mg Değerleri

Q: Fenilalanin hangi yiyeceklerde daha çok bulunur?

Fenilalanin proteinlerin yapısında bulunduğu için et, tavuk, balık, yumurta, süt ürünleri, baklagiller, kuruyemişler ve normal unlu tahıllar genellikle daha yüksek fenilalanin içerir. PKU diyetinde bu ürünler doktor ve metabolizma diyetisyeni planına göre sınırlandırılır.

Fenilalanin, proteinin yapı taşlarından biridir. PKU diyetinde hangi besinlerin yüksek, orta veya düşük fenilalanin içerdiğini bilmek; ailelerin etiket okuma, porsiyon kontrolü ve güvenli alışveriş konusunda daha bilinçli hareket etmesine yardımcı olur.

Tabloyu İncele → PKU Tariflerine Git

🍽️ 45+

Yaygın yiyecek için yaklaşık fenilalanin aralığı.

🏷️ 3

Pratik seviye: yüksek, orta ve düşük.

📱 Mobil

Telefonda kart yapısıyla kolay okunur.

🔎 Arama

Sayfa içi besin adı arama özelliği.

Bu tablo tedavi veya kişisel diyet listesi değildir.

Değerler yaklaşık aralık olarak verilmiştir. Aynı besinin fenilalanin miktarı ürün çeşidine, markaya, porsiyona, pişirme yöntemine ve su kaybına göre değişebilir. Günlük fenilalanin hakkı, kan fenilalanin düzeyi ve porsiyon hesabı mutlaka metabolizma uzmanı ve metabolizma diyetisyeni tarafından belirlenmelidir.

📋 PRATİK TABLO

Besin Gruplarına Göre Fenilalanin Değerleri

Arama kutusuna “patates”, “süt”, “yumurta”, “badem” gibi besin adı yazarak tablo içinde hızlıca bulabilirsiniz.

🔎

🔴 Yüksek 🟡 Orta 🟢 Düşük

Aradığınız besin bu tabloda bulunamadı. Yazımı sadeleştirerek tekrar deneyin.

🍗Et, Tavuk ve Balık

Genellikle PKU diyetinde yüksek fenilalanin kaynağı kabul edilir.

Tavuk göğsü, pişmiş 100 g

≈ 1.200–1.350 mg

Çok yüksek

Dana eti, pişmiş 100 g

≈ 1.050–1.250 mg

Çok yüksek

Hindi eti, pişmiş 100 g

≈ 1.100–1.300 mg

Çok yüksek

Balık, pişmiş 100 g

≈ 900–1.200 mg

Çok yüksek

Ton balığı 100 g

≈ 1.000–1.250 mg

Çok yüksek

🥛Süt, Peynir ve Yoğurt

Protein içerdiği için fenilalanin hesabına dahil edilir.

İnek sütü 100 ml

≈ 150–180 mg

Yüksek

Yoğurt, sade 100 g

≈ 150–200 mg

Yüksek

Beyaz peynir 100 g

≈ 900–1.150 mg

Çok yüksek

Kaşar peyniri 100 g

≈ 1.200–1.500 mg

Çok yüksek

Ayran 100 ml

≈ 70–110 mg

Orta-yüksek

🥚Yumurta

Küçük porsiyonda bile fenilalanin yükü yüksek olabilir.

Tavuk yumurtası, bütün 1 orta boy

≈ 300–380 mg

Çok yüksek

Yumurta akı 1 adet

≈ 200–250 mg

Yüksek

Yumurta sarısı 1 adet

≈ 100–150 mg

Yüksek

🫘Baklagiller

Bitkisel protein kaynağıdır; PKU planında çoğunlukla sınırlıdır.

Mercimek, pişmiş 100 g

≈ 400–470 mg

Yüksek

Nohut, pişmiş 100 g

≈ 350–430 mg

Yüksek

Kuru fasulye, pişmiş 100 g

≈ 350–430 mg

Yüksek

Bezelye, pişmiş 100 g

≈ 180–260 mg

Yüksek

Soya fasulyesi 100 g

≈ 800–1.000 mg

Çok yüksek

🥜Kuruyemiş ve Tohumlar

Enerjisi yüksek görünse de protein/fenilalanin içeriği de yüksektir.

Badem 100 g

≈ 1.000–1.150 mg

Çok yüksek

Yer fıstığı 100 g

≈ 1.050–1.250 mg

Çok yüksek

Ceviz 100 g

≈ 550–700 mg

Yüksek

Fındık 100 g

≈ 650–850 mg

Yüksek

Ay çekirdeği 100 g

≈ 1.000–1.300 mg

Çok yüksek

🌾Tahıllar, Un ve Ekmek

Normal unlu ürünler düşük proteinli özel ürünlerle karıştırılmamalıdır.

Buğday unu, normal 100 g

≈ 500–650 mg

Yüksek

Normal ekmek 100 g

≈ 350–500 mg

Yüksek

Pirinç, pişmemiş 100 g

≈ 300–400 mg

Orta-yüksek

Makarna, normal kuru 100 g

≈ 500–650 mg

Yüksek

Bulgur, pişmemiş 100 g

≈ 500–650 mg

Yüksek

🥦Sebzeler

Bazı sebzeler daha düşük olsa da porsiyon kişisel plana göre belirlenmelidir.

Patates 100 g

≈ 80–120 mg

Orta

Brokoli 100 g

≈ 120–170 mg

Orta

Karnabahar 100 g

≈ 70–110 mg

Orta

Havuç 100 g

≈ 30–45 mg

Düşük-orta

Salatalık 100 g

≈ 10–20 mg

Düşük

Domates 100 g

≈ 20–35 mg

Düşük

Kabak 100 g

≈ 25–45 mg

Düşük-orta

🍎Meyveler

Genel olarak düşük gruptadır; yine de miktar kişisel toleransa göre değişir.

Elma 100 g

≈ 5–10 mg

Düşük

Armut 100 g

≈ 8–15 mg

Düşük

Karpuz 100 g

≈ 15–25 mg

Düşük

Çilek 100 g

≈ 20–35 mg

Düşük

Muz 100 g

≈ 40–60 mg

Düşük-orta

Portakal 100 g

≈ 25–40 mg

Düşük

🏷️Tatlandırıcı ve Hazır Ürün Uyarısı

Etiket okuma PKU diyetinde kritik öneme sahiptir.

Aspartam içeren ürünler Ürüne göre

Fenilalanin kaynağıdır

Dikkat

Protein tozu / sporcu ürünü Ürüne göre

Çok yüksek olabilir

Kaçınılmalı

Normal bisküvi / kraker Ürüne göre

Un/süt/yumurta içerebilir

Etiket kontrolü

Düşük proteinli özel ürün Ürüne göre

Etikete göre değişir

Planla tüket

⚖️ NASIL OKUNUR?

Tabloyu Kullanırken Dikkat Edilecek Noktalar

PKU’da “az protein” ifadesi tek başına yeterli değildir. Porsiyon, fenilalanin toleransı ve kan değerleri birlikte değerlendirilmelidir.

🔴

Yüksek Grup

Et, tavuk, balık, yumurta, süt ürünleri, baklagiller ve kuruyemişler genellikle yüksek protein/fenilalanin grubundadır. Bu ürünlerde aile kararıyla tüketim yapılmamalıdır.

🟡

Orta Grup

Patates, brokoli, karnabahar gibi bazı besinlerde miktar önemlidir. “Sağlıklı” olması, PKU diyeti açısından sınırsız tüketilebileceği anlamına gelmez.

🟢

Düşük Grup

Bazı meyve ve sebzeler daha düşük fenilalanin içerebilir. Yine de günlük plan, kişinin fenilalanin hakkı ve diyetisyen önerisine göre uygulanmalıdır.

Not: Bu sayfadaki aralıklar ailelerin genel farkındalık kazanması için hazırlanmıştır. Hastanın yaşı, tanı tipi, kan fenilalanin düzeyi, tedavi planı ve büyüme durumu bilinmeden kişisel gram/porsiyon önerisi verilemez.

Etiket okurken özellikle bunlara bakın

Hazır ürünlerde sadece ürün adı yeterli değildir. İçindekiler, protein miktarı ve tatlandırıcı bilgisi ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Protein miktarı100 g veya porsiyon başına protein değeri PKU diyet hesabı için önemlidir.
Süt, yumurta, peynir, soyaBu içerikler hazır ürünlerde fenilalanin yükünü artırabilir.
Aspartam uyarısıAspartam fenilalanin kaynağıdır; PKU’lu bireylerde etiket uyarısı dikkate alınmalıdır.
Düşük proteinli ibaresiÜrünün gerçekten tıbbi/düşük proteinli ürün olup olmadığı etiketten ve uzman önerisinden doğrulanmalıdır.

❓ SIK SORULAN SORULAR

Fenilalanin Tablosu Hakkında Merak Edilenler

Fenilalanin hangi yiyeceklerde daha çok bulunur?

Protein içeriği yüksek olan et, tavuk, balık, yumurta, süt ürünleri, baklagiller, kuruyemişler, soya ve normal unlu tahıllar genellikle daha yüksek fenilalanin içerir.

Bu tablodaki mg değerleri kesin midir?

Hayır. Değerler yaklaşık aralık olarak verilmiştir. Marka, çeşit, pişirme yöntemi, gramaj ve su kaybı sonucu değiştirebilir. Kesin kişisel hesap için metabolizma diyetisyeni listesi esas alınmalıdır.

Meyve ve sebzelerde de fenilalanin var mı?

Evet. Fenilalanin birçok doğal besinde az veya çok bulunabilir. Meyve ve sebzeler çoğunlukla daha düşük gruptadır; ancak bazı sebzeler tartılarak tüketilebilir.

Bu tabloya göre kendi başıma diyet değiştirebilir miyim?

Hayır. PKU diyeti kişiye özeldir. Diyet değişikliği, mama/özel ürün kullanımı ve günlük fenilalanin hakkı doktor ve metabolizma diyetisyeniyle belirlenmelidir.

🔗 İLGİLİ SAYFALAR

PKU Beslenmesini Daha İyi Anlamak İçin

🛒 Güvenli Market Rehberi İncele → 🍼 PKU Mama ve Özel Ürünler İncele → 🥣 PKU İkame Besinler İncele → 👨‍⚕️ PKU Tedavisi İncele → 🍽️ PKU Yemek Tarifleri İncele → ❓ Sıkça Sorulan Sorular İncele →

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. PKU, fenilketonüri, fenilalanin düzeyi, özel mama, düşük proteinli ürün, tıbbi beslenme ve tedavi kararları mutlaka çocuk metabolizma hastalıkları uzmanı ve metabolizma diyetisyeni kontrolünde değerlendirilmelidir.